De waan van de dag. Dat is misschien wel de belangrijskte reden om om over te willen stappen naar een professioneel kabinet. Ik heb ook wel een beetje te doen met ze. Neem nou Cohen en Timmermans. Ze zeggen een belangwekkende positie op om zich te weiden aan ’s lands bestuur. Maar dan moeten ze wel eerst de horde van de verkiezingen nemen. En als ze die dan niet halen, wat dan? De eer aan zichzelf houden? Dat klinkt als een schaamlap voor ik heb het niet gehaald en ga daarom maar wat anders doen.
Hoe kun je nou in zo’n heksenketel degelijke bestuurders kweken danwel aantrekken? Mijn beeld bij het professioneel kabinet is dat dat vooral de politieke dynamiek ten goede zal komen. Als burgers stemmen dan stemmen ze op vertegenwoordigers en niet op degene waarvan ze hopen dat die gaat regeren. Dat samenstellen van een regering is heel iets anders. Dat is een van de vele en belangrijke vragen rond het professioneel kabinet: hoe komt dat kabinet tot stand?
Is dat misschien iets voor de ministers van staat? En misschien kunnen we twee keer stemmen: een keer voor degene die mij gaat vertegenwoordigen, en een andere keer voor de minister-president. Die tweede kamer wordt dan eens in de vier jaar gekozen en niet iedere keer als een kabinet valt. En die minister-presdent kiezen we als de huidige er mee stopt. Hier zie ik een rol voor de ministers van staat als een raad van wijzen. De minister-president zit zolang als zhij de steun geniet van de ministers van staat. Idealiter hoeven de ministers van staat niet in te grijpen en maakt de huidige minister-president plaats voor de volgende generatie als zhij zhijn klus geklaard heeft. Een beetje zoals Duisenberg bij de ECB opstapte.
En dan de andere ministers. Ook daar kunnen we nog alle kanten op, dus laat ik proberen een kant op te gaan. Voor die ministers geldt hetzelfde: ook zij blijven zitten zolang als zij een bijdrage kunnen leveren. Maar wanneer vertrekt zo’n plucheplakker nou? Wanneer heeft zhij zhijn bijdrage geleverd? Hier kan de volksvertegenwoordiging een sturende rol spelen. Misschien kan de tweede kamer een minister ontslaan als zij vindt dat de minister onvoldoende in staat is gebleken het politieke sentiment te vertalen in constructief beleid.
Nou, het waren heel wat misschiens, maar dat is misschien wel zo eerlijk.
eerste publicatie: nieuwe mensaberichten 137, dec 2025