Schotland heeft dit jaar de Community Wealth Building wet aangenomen. Ik kom het net tegen en daarom breng ik jullie even op de hoogte. Voor sommigen is dit misschien helemaal niet nieuw, voor mij wel.
Uit die wet: Community Wealth Building (CWB) is an approach to economic development. It uses the economic power of ‘anchor’ institutions to try and stimulate and retain economic activity within a local economy.
Die wet schrijft voor dat de minister 5-jaarlijks een CWB-plan maakt en van de lokale autoriteiten wordt verwacht dat zij relevante (publieke) partijen bij elkaar brengen om samen zo’n plan op te stellen en uit te voeren.
De bovengenoemde approach bestaat uit 5 aandachtsgebieden, te weten:
- Inclusive ownership – promoting employee-owned business, co-operatives, and social enterprises to ensure community wealth is generated and retained locally.
- Workforce – Increase and prioritize fair wages and foster local labour markets.
- Finance – Ensure investment flows and financial institutions cater to the needs of local people, businesses, and communities.
- Land and Property – Leverage land and property assets to create social, economic, and ecological value. Increase community ownership and benefit from land and property.
- Spending – Maximise community benefits through local procurement and commissioning.
Het idee is (althans zo begrijp ik het) dat deze 5 aandachtsgebieden in acht genomen worden bij het nemen van beslissingen. Het betekent bijvoorbeeld dat bij aanbesteding lokale bedrijven verkozen worden boven grote bedrijven. Het is allemaal geen rocket science, maar de common sense van deze wet was ergens in de markthectiek kwijtgeraakt en is nu hervonden.
Dit is niet helemaal nieuw. Het is langzaam gegroeid. Wat deze wet doet is een raamwerk bieden waarin bestaande initiatieven elkaar kunnen versterken en nieuwe initiatieven een voedingsbodem vinden.
Wat deze wet in mijn optiek vooral formaliseert is dat meer belangen gehonoreerd worden dan alleen de marktbelangen. En dat is mijns inziens, zoals ik al vaker betoogd heb, de kern van de nieuwe economie: dat we rekenen met ons, de planeet en de toekomst.
Interessant is dat aan bestaande wetgeving niets is gewijzigd. In de EU zouden we in princpe problemen krijgen met de aanbestedingswet want je mag niet als voorwaarde stellen dat een partij lokaal is.
eerste publicatie: nieuwe mensaberichten 143, juni 2026